|
Przemysł chemiczny w Polsce, stanowił pod koniec 2003 r. 10,1% wartości sprzedaży przemysłu ogółem w Polsce.
Przemysł ten cechuje stały, powolny wzrost produkcji i sprzedaży, który
w ostatnich 20 latach był jednak zawsze niższy od średniego wzrostu
całego przemysłu, co powoduje, że jego udział procentowy w całej
produkcji krajowej systematycznie maleje. Przemysł ten zatrudnia ok 200
000 osób.
Przemysł chemiczny jest silnie kapitałochłonny i mało procochłonny,
w którym olbrzymia większość procesów daje się zautomatyzować. Przemysł
ten jest bardzo silnie uzależniony od źródeł surowców. Przemysł ten
cechuje bardzo duża produkcja półproduktów, które są później
przerabiane przez inne działy przemysłu. W produkcji przemysłu
chemicznego liczy się zaplecze naukowo-badawcze i wykwalifikowana
kadra, których zasoby w Polsce są obecnie większe niż potrzeby.
Przemysł chemiczny odznacza się dużą wodochłonnością, stąd
charakterystyczną cechą lokalizacji ośrodków jest koncentracja w
dorzeczu Wisły i Odry. Ścieki, gazy i odpady tego przemysłu są agresywne dla ludzi i środowiska.
Wśród działów przemysłu chemicznego wyróżnia się:
- Tzw wielką chemię - produkty tanie i masowo stosowane w wielkich ilościach - Zalicza się do nich:
- przemysł petrochemiczny - oparty na przetwórstwie ropy naftowej Płock, Gorlice, Jedlicze, Jasło, Czechowice-Dziedzice, Rafineria Trzebinia, Gdańsk
- przemysł sodowy - opiera się na soli kamiennej i wapieniach; skoncentrował się w rejonie kujawskich złóż soli kamiennej, między innymi w Inowrocławiu i Janikowie oraz w Krakowie, wykorzystując sól Wieliczki i Bochni
- przemysł kwasu siarkowego
- wytwórnie kwasu siarkowego zwykle kooperują z zakładami przemysłu
nawozów fosfrowych, w których jest największe zużycie tego związku;
zakłady znajdują się m. in. w Tarnobrzegu
- przemysł nawozów sztucznych - zakłady nawozów fosforowych zlokalizowano w Gdańsku i Policach koło Szczecina, ze względu na dogodną dostawę fosforytów drogą morską; mniejsze zakłady nawiązują do rynku zbytu, np. zakłady w Luboniu koło Poznania i we Wrocławiu; produkcja nawozów azotowych - duże zakłady znajdują się we Włocławku, Puławach, Kędzierzynie-Koźlu i Tarnowie-Mościcach
- przemysł tworzyw sztucznych - skoncentrowany głównie wokół zakładów petrochemicznych
- przemysł włókien sztucznych - włókna sztuczne - syntetyczne, jak elana, anilana, stilon produkowane są odpowiednio w zakładach w Toruniu, Łodzi, Gorzowie Wielkopolskim i in.
- Chemię niskotonażową - produkty kosztowne i stosowane w niewielkich ilościach:
- przemysł farmaceutyczny - nawiązuje głównie do rynku zbytu, ale też do dużych miast zapewniając kadrę specjalistów i rynek zbytu, np. Warszawa, Warszawa-Tarchomin, Poznań, Łódź, Kraków, Pabianice, Jelenia Góra, Rzeszów, Starogard Gdański, Kutno, Grodzisk Mazowiecki, Lublin, Wrocław, Bolesławiec, leki weterynaryjne: Drwalew, Gorzów Wielkopolski, Puławy
- przemysł kosmetyczny - zarówno półprodukty jak i finalne produkty kosmetyczne (Pollena Ewa, Nivea Polska S.A. w Poznaniu i wiele innych)
- przemysł środków pomocniczych - środki czystości, higieniczne, pielęgnacji roślin itp. (Pollena, Unilever, Henkel, Lakma i wiele innych)
- Przetwórstwo chemiczne - które na bazie produktów wielkotonażowych wytwarza produkty końcowe:
- przemysł gumowy - największe znaczenie ma produkcja opon samochodowych w Olsztynie i Dębicy; wzrostowi produkcji posłużyły inwestycje koncernów Michelin i Uniroyal. Wyroby gumowe produkują też ośrodki: Poznań (Stomil), Łódź , Grudziądz i Sanok
- przemysł przetwórstwa tworzyw sztucznych - wiele rozproszonych, średnich i małych zakładów
- przemysł farb i lakierów - Włocławek , Dębica , Cieszyn , Wrocław, Zgierz
- dystrybucja i handel odczynnikami. (POCh Gliwice , Aldrich Polska, Merck Polska. ICL Polska).
Źródło: Wikipedia
|
